Sunday, March 1, 2026

Desika Stotram - 03 - Sri Bhagavad Dhyana Sopanam

  श्री:

Jaya Garuda Suparna
श्रीमते निगमान्त महादेशिकाय नम: 
🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸

श्रीभगवद्धयान सोपानम् Bhagavad Dhyana Sopanam ஸ்ரீ பகவத் த்யாந ஸோபாநம்

  • Composed by Swami Vedanta Desikan
  • Language - Sanskrit
  • On the Divya thirumeni of Ranganathan hailing from his thiruvadi to thirumudi
  • Composed at Srirangam
  • Slokas count 12  
  • Benefits Those who recite this stotra will gain strong devotion to the Lord’s sacred feet. By studying it regularly, one can slowly grow in devotion and reach the high spiritual state of great yogis. More benefits detailed below, 
    • Slokam 2 - Meditate on the sacred feet of Ranganatha and let those feet rest beautifully in the pond of our memory and shine there.
    • Slokam 3 - Meditate on the glorious ankles of Ranganatha to gain relief from samsara.
    • Slokam 4 - Meditate on the ever-youthful thighs of Ranganatha and focus the buddhi on them.
    • Slokam 5 - Meditate on the sacred navel of Ranganatha to experience joy every moment.
    • Slokam 6 - Meditate on the sacred chest of Ranganatha for all worries to disappear.
    • Slokam 7 - Meditate on the divine hands of Ranganatha to control the mind.
    • Slokam 8 - Meditate on the divine face of Ranganatha deeply in your mind.
    • Slokam 9 - Meditate on the crown of Ranganatha to gain focus of mind.
    • Slokam 10 – Meditate on the divine Thirumeni/form of Ranganatha so that the mind may always cling completely to it and remain there.
🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸

[முன்னுரை ]

ஸ்ரீரங்கநாதனது திருமேனியைத் திருவடி முதல் திருமுடி வரை தியானிப்பதற்கு இந்த ஸ்தோத்ரம் படி (சோபானம்) போன்றிருப்பதால் இப்பெயர் பெற்றது. இது 12 சுலோகங்கள் கொண்டது. திருப்பாணாழ்வார் திருவரங்கனைப் பாடிய 'அமலனாதிபிரான் ' என்னும் பிரபந்தத்தை அடியொற்றியது இந்த ஸ்தோத்ரம். இதில் முதலில் திருவரங்கனது பெருமையைப் பேசி, பின் அவன் திருவடி - கணைக்கால் - தொடை - திருவுந்தி - திருமார்பு - திருக் கை - திருமுகம் - கிரீடம் இவற்றை அநுபவித்துப் பின் எல்லா அவயவங்களையும் சேர அநுபவித்துத் தம் உள்ளத்தே ஸ்ரீரங்க திவ்ய தம்பதிகள் நித்யவாஸம் செய்வதைப் பேசிப் பலன் கூறித் தலைக்கட்டுகின்றார் ஸ்ரீதேசிகன்.

🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸

[Preface]

A Step-by-Step Meditation on Lord Ranganatha

This stotram is called by this name because it is like a set of steps (sopanam) that help us meditate on the divine form of Lord Ranganatha, from His holy feet to His sacred crown. It contains 12 verses. This hymn closely follows the spirit of the prabandham Amalanadhipiran, sung by TiruppaanAzhwar in praise of Lord Ranganatha. In this stotram, Swami Desika first speaks about the greatness of Lord Ranganatha. Then he slowly enjoys and describes each part of the Ranganatha’s divine body—His holy feet, ankles, thighs, navel, chest, hands, face, and crown. After experiencing each part separately, he finally enjoys the Lord’s entire divine form together. He concludes by saying that the divine couple of Srirangam dwell forever in his heart, and he ends the hymn by explaining the benefits of chanting it.

🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸         

Click each slokas header 
to read the sloka's meaning in Tamil & English

श्रीमान् वेङ्कटनाथार्यः कवितार्किक केसरी ।
वेदान्ताचार्य वर्यो मे सन्निधत्तां सदा हृदि ॥ 

अन्तर्ज्योतिः किमपि यमिनामञ्जनं योगदृष्टेः 
चिन्तारत्नं सुलभमिह नः सिद्धि मोक्षानुरूपम् । 
दीनानाथ व्यसन-शमनं दैवतं दैवतानां 
दिव्यं चक्षुः श्रुति-परिषदां दृश्यते रङ्गमध्ये ॥ 1

वेलातीत श्रुति परिमळं वेधसां मौलिसेव्यं 
प्रादुर्भूतं कनकसरितः सैकते हंसजुष्टे । 
लक्ष्मीभूम्योः करसरसिजैर्लालितं रङ्गभर्तुः 
पादाम्भोजं प्रतिफलति मे भावना दीर्घिकायाम् ॥ 2

चित्राकारां कटक रुचिभिश्चारुवृत्तानुपूर्वां 
काले दूत्य द्रुततरगतिं कान्तिलीला कलाचीम् । 
जानुच्छाया द्विगुण सुभगां रङ्गभर्तुर्मदात्मा 
जङ्घां दृष्ट्वा जनन पदवी जाङ्घिकत्वं जहाति ॥ 3

कामाराम स्थिर कदलिका स्तम्भ संभावनीयं 
क्षौमाश्लिष्टं किमपि कमला भूमि नीळोपधानम् । 
न्यञ्चत्  काञ्ची किरण रुचिरं निर्विशत्यूरु युग्मं 
लावण्यौघ द्वयमिव मतिर्मामिका  रङ्गयूनः ।। 4

संप्रीणाति प्रतिकलमसौ मानसं मे सुजाता 
गम्भीरत्वात् क्वचन समये गूढ-निक्षिप्त-विश्वा । 
नालीकेन स्फुरित-रजसा वेधसो निर्मिमाणा 
रम्यावर्त-द्युति-सहचरी रङ्गनाथस्य नाभिः ॥ 5

श्रीवत्सेन प्रथित विभवं श्रीपद न्यास धन्यं 
मध्यं बाह्वोर्मणिवर-रुचा रञ्जितं रङ्गधाम्रः । 
सान्द्रच्छायं तरुण-तुलसी-चित्रया वैजयन्त्या 
सन्तापं मे शमयति धियश्चन्द्रिकोदार-हारम् ॥ 6

एकं लीलोपहितमितरं बाहुमाजानुलम्बं 
प्राप्ता रङ्गेशयितुरखिल प्रार्थना पारिजातम् । 
दृप्ता सेयं दृढ नियमिता रश्मिभिर्भूषणानां 
चिन्ता हस्तिन्यनुभवति मे चित्रमालानयन्त्रम् ॥ 7

साभिप्राय-स्मित-विकसितं चारु बिम्बाधरोष्ठं 
दुःखापाय-प्रणयिनि जने दूर-दत्ताभिमुख्यम् । 
कान्तं वक्त्रं कनक तिलकालङ्कृतं रङ्गभर्तुः 
स्वान्ते गाढं मम विलगति स्वागतोदार-नेत्रम् ॥ 8

माल्यैरन्तः स्थिरपीरमळैर्वल्लभा स्पर्श मान्यैः 
कुप्यच्चोळी वचन कुटिलैः कुन्तलैः श्लिष्टमूले । 
रत्नापीड द्युति शबळिते रङ्गभर्तुः किरीटे 
राजन्वत्यः स्थितिमधिगता वृत्तयच्चेतसो मे ।। 9

पादम्भोजं स्पृशति भजते रङ्गनाथस्य जङ्घाम् 
ऊरुद्वन्द्वे विलगति शनैरूर्ध्वमभ्येति नाभिम् । 
वक्षस्यास्ते वलति भुजयोर्मामिकेयं मनीषा 
वक्त्राभिख्यां पिबति वहते वासनां मौळिबन्धे ।। 10

कान्तोदारैरयमिह भुजैः कङ्कण-ज्या-किणाङ्कैः 
लक्ष्मी-धाम्नः पृथुळ-परिघैर्लक्षिताभीति-हेतिः । 
अग्रे किञ्चित् भुजग-शयनः स्वात्मनैवात्मनः सन् 
मध्येरङ्गं मम च हृदये वर्तते सावरोधः ।। 11

रङ्गास्थाने रसिक महिते रञ्जिताशेष-चित्ते 
विद्वत्सेवा-विमल-मनसा वेङ्कटेशेने क्लॄप्तम् । 
अक्लेशेन प्रणिहित-धियामारुरुक्षोरवस्थां 
भक्तिं गाढां दिशतु भगवद्ध्यान-सोपानमेतेत् ।। 12

Thus concludes the Sri Bhagavad Dhayana Sopanam.
🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸

SarvamSriKrishnarpanam